govorni programi

Seminar za svakoga: Kratka istorija Kosova 80ih i 90ih (4.deo)

Ovaj seminar treba da osvetli neke od ključnih istorijskih tema za razumevanje sadašnjosti i budućnosti Kosova, a posredno i da omogući bolje razumevanje odnosa vladajućih političkih struktura, medija i javnosti prema brojnim aktuelnim događanjima i pitanjima na Kosovu i u vezi sa Kosovom. Fokus seminara je detekcija, definicija i dekonstrukcija standardizovanog repertoara populističkih istoriografskih teza, medijskih diskursa i za njih vezanih popularnih zabluda, na koje se uobičajeno oslanjaju različite struje radikalnih političkih platformi koje se bave istorijskom i savremenom pozicijom Kosova.

Pozivamo sve zainteresovane da se prijave za učešće na četvrtom delu seminara Kratka istorija Kosova. Ovaj seminar treba da osvetli neke od ključnih istorijskih tema za razumevanje sadašnjosti i budućnosti Kosova, a posredno i da omogući bolje razumevanje odnosa vladajućih političkih struktura, medija i javnosti prema brojnim aktuelnim događanjima i pitanjima na Kosovu i u vezi sa Kosovom.

Pozivamo sve zainteresovane da se prijave za učešće na četvrtom delu seminara Kratka istorija Kosova. Ovaj seminar treba da osvetli neke od ključnih istorijskih tema za razumevanje sadašnjosti i budućnosti Kosova, a posredno i da omogući bolje razumevanje odnosa vladajućih političkih struktura, medija i javnosti prema brojnim aktuelnim događanjima i pitanjima na Kosovu i u vezi sa Kosovom. Fokus seminara je detekcija, definicija i dekonstrukcija standardizovanog repertoara populističkih istoriografskih teza, medijskih diskursa i za njih vezanih popularnih zabluda, na koje se uobičajeno oslanjaju različite struje radikalnih političkih platformi koje se bave istorijskom i savremenom pozicijom Kosova.
Seminar je počeo javnim izlaganjem i konsultacijama sa istoričarem Antunom Miletićem a nastavljen čitanjem teksta Dragoslava Dimitrijevića, samostalnog istraživača i publiciste iz Beograda, koji je nakon izlaganja Antuna Miletića predložio da predstavi i neke aspekte istorije Kosova koji bi mogli dodatno da rasvetle period iz vremena kada je Kosovo bilo u sastavu Kraljevine Srbije i Kraljevine Jugoslavije. Iako je tekst, prema rečima autora, trebao samo da omogući zainteresovanima da upoznaju različite poglede na istoriju Kosova u datim periodima, nakon većeg broja primedbi učesnika i učesnica seminara, u vezi podataka i interpretacija korišćenih u tekstu, kolektiv Učitelj neznalica i njegovi komiteti pozvao je na dalju diskusiju o poreklu i utemeljenosti iznetih podataka i interpretacija. Nakon što su u posebnoj raspravi prodiskutovani korišćeni podaci i interpretacije, održan je i treći deo seminara, koji se bavio istorijom Kosova u vreme Drugog svetskog rata i tokom pete, šeste i sedme decenije, u okviru socijalističke Jugoslavije. Na njemu su izlagači bili Milovan Pisari, Dragomir Olujić i Milivoj Bešlin.
Snimke svih dosadašnjih izlaganja i pratećih diskusija možete dobiti na zahtev od organizatora seminara.

Seminar nastavlja rad izlaganjima o Kosovu u periodu 80ih i 90ih godina (do pregovora u Rambujeu):

Marija Obradović
Ekonomsko-politička kriza u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji (SFRJ), nacionalni šovinizam Albanaca na Kosovu i srpski nacionalizam 80-tih godina 20. veka
Istorijski tok separatističkog pokreta Albanaca na Kosovu ne može se adekvatno naučno sagledati bez dinamičkog i sistemski uslovljenog pogleda na proces ekonomsko-političke krize, posebno krize Federacijie koja se tokom 80-tih godina 20. veka ispoljila u SFRJ. U predavanju će se naglasak staviti na ekonomsko-političke mehanizme makro društvenog nivoa koji su doveli do izbijanja nacionalnog šovinizma Albanaca na Kosovu i širenja i jačanja srpskog nacionalizma u predvečerje kontrarevolucije u Jugoslaviji.
Dr Marija Obradović je naučna saradnica Instituta za noviju istoriju Srbije. Objavila je veliki broj naučnih radova u zemlji i inostranstvu iz političke i ekonomske posleratne istorije Jugoslavije i Srbije.
Branimir Stojanović

Društvena istorija osamdesetih – jedna introspekcija

Perod od 1981. do 1987. godine ostaje jako dugo netematizovan period savremene istorije SFRJ i uglavnom se smatra periodom prvobitne akumulacije građanskih sloboda: pravo na govor, pravo na mišljenje, pravo na slobodno izražavanje. Međutim, uvek se zaboravlja da je prvobitna akumulacija prava na govor, mišljenje i izražavanje u SFRJ bio nasilan proces koji je jednom delu društva omogućavao pravo na govor a drugim delovima društva upravo uskraćivao to isto pravo.
Na samom početku političke krize u Jugoslaviji koja je otpočela studentskim demonstracijama na Kosovu 1981. godijne, događaju koji i danas ostaje potpuno isključen iz bilo kakve diskusije i javnog sećanja, odnosno isključenjem radnika iz ustava 1974. godine, zabrana govora se ekskluzivno odnosila samo na dva dela društva: na radnike i Albance. Pravo na slobodu govora je ostvareno po cenu zabrane prava na govor Radnika i Albanaca. Štaviše, pravo na slobodu govora je postalo mesto prvobitne akumulacije političke moći koja je zabranila mišljenje i govor stvarajuči prostor za prvobitnu akumulaciju kapitala bez ikakvog otpora.
Branimir Stojanović (1958) živi i radi u Beogradu. U svom radu, smeštenom između filozofije, psihoanalize i umetnosti, bavi se praksama pisanja i konceptualno-političkim intervencijama u institucionalne kontekste filozofije, umetnosti i psihoanalize. Od 1980. godine objavljuje tekstove i eseje iz oblasti filozofije, teorijske psihoanalize, kritike ideologije i teorije umetnosti.

Mario Brudar

Kosovo 1980-tih – Decenija previranja i sukoba
I Albanci i Srbi na Kosovu i Metohiji zalagali su se u socijalizmu za ravnopravnost, s tim, što je za Albance ravnopravnost bila kada oni dominiraju, a za Srbe kada su oni u nadređenom položaju u odnosu na Albance. Opredeljenje jugoslovenskog političkog vrha da posle uklanjanja Rankovića (1966) protežira Albance nauštrb Srba, kao i da proširi kosovsku autonomiju u odnosu na Srbiju, dovelo je kosovske Albance u privilegovan položaj tokom 1970-tih godina, što je za posledicu imalo pojačano iseljavanje Srba.

Početak 1980-tih obeležile su demonstracije albanskih studenata koji su tražili republiku Kosovo, a kraj – neuspeli masovni otpor kosovskih Albanaca ustavnim promenama (1989-1990) kojima je Kosovu oduzeta autonomija iz 1974. godine. Između ovih godina nalazila se decenija srpsko-albanskih previranja i sukoba, institucionalnih i vaninstitucionalnih, u kojima su Albanci pokušali da daju što manje, a Srbi da uzmu što više. Srbi su pobedili i kosovska autonomija je 1990. godine smanjena na nivo u kome kosovski Albanci nisu hteli da je koriste. Počele su zlatne godine za Srbe, a Albanci su proglasili republiku na Kosovu i počeli da stvaraju paralelnu državu. U drugoj polovini 1990-ih započeli su i oružanu borbu protiv Srbije i u njoj su uz presudnu pomoć SAD i NATO pobedili 1999. godine. Srbija je doživela slom na Kosovu i Metohiji, a dve trećine kosovskih Srba napustilo je Kosovo.

Mario Brudar rođen je 1963. godine u Prištini. Radio kao novinar Radio Prištine do avgusta 1997. godine kada odlazi sa Kosova. Objavio je knjigu Nada, obmana, slom – Politički život Srba na Kosovu i Metohiji (1987-1999), NSPM, Beograd, 2003, koja je prevedena na engleski jezik i objavljena 2005. godine. Poslednjih godina piše knjigu koja ima radni naslov: Od Miloševića do Republike Kosovo – Politički život Srba na Kosovu i Metohiji (1987-2008).

Dragomir Olujić

Albanska alternativa na Kosovu: Formativni period (1989-1993)

Jedno lično svedočenje
Kratka (pred)istorija albanskog otpora i formiranja nacionalnog pokreta Albanaca na Kosovu – dve struje i tri talasa; Geografija “albanske alternative”: Albanci na Kosovu – Albanci u Albaniji – SFRJ: Beograd, Zagreb, Ljubljana; Laicizam pokreta – disidenstvo i “političko podzemlje”, ketman-politike, Kosovo republika, gandizam i pripreme za oružje; Ko su bili tvorci – Adem Demaći, Mahmut Bakali, Redžep Ćosja, Ibrahim Rugova, Veton Suroi, Azem Vlasi… i ko je “siva eminencija” pokreta?; Uvod za nezavisnu državu Kosovo – Milošević-Ćosićeva “podela” Kosova i “paralelne institucije” Kosovo republike.
Dragomir Olujić Oluja je studirao političke nauke, filozofiju i matematiku. Komunista i zagovornik radikalnih (antikapitalističkih i antistaljinističkih) praksi i teorija. Bio je aktivista šezdesetosmaškog pokreta i jedan od pokretača, aktivista i predavača disidentskog „Slobodnog univerziteta”, jedine opozicione grupacije u Jugoslaviji. Preko dvadeset puta privođen, hapšen, suđen i/ili zatvaran, poslednji put u „Procesu šestorici”, najvećem političkom suđenju u SFRJ. Napisao preko hiljadu tekstova i objavio ih, većinu pod pseudonimom, uglavnom u studentskoj i omladinskoj štampi širom bivše Jugoslavije, uradio stotinak radio i tv-emisija, slobodni novinar, član NUNS-a, NUJ-a i IFJ-a. Sa “sivim eminencijama” albanske alternative na Kosovu u kontaktu je od šezdesetih godina i posredovao je 1992/93. u uspostavljanju kontakata i političke saradnje albanske alternative i srbijanske opozicije.

Koordinator i moderator seminara: Nebojša Milikić
Saradnica na projektu: Vahida Ramujkić

Program je deo Govornog programa Kulturnog centra Rex koji je podržan od strane Fonda za otvoreno društvo.

KC Rex Jevrejska 16, Beograd

22. 03. 2015 17:00

Seminar za svakoga: Kratka istorija Kosova 80ih i 90ih by Rex Files on Mixcloud